Coaching draait altijd om hetzelfde!
Naast zijn werk bij Bureau Lente is onze collega Gijs ook coach van het voetbalteam van zijn zoon. En telkens weer valt hem op hoe groot de overeenkomsten zijn tussen coaching in sport én coaching in het onderwijs.
Naast mijn werk bij Bureau Lente ben ik ook trainer/coach bij het voetbalteam van mijn jongste zoon. Verrassend genoeg zie ik daar veel overeenkomsten met mijn werk in het onderwijs. Of je nu een team voetballers coacht of een docent begeleidt in zijn rol in de toetscommissie: het draait om structuur, oefening, individuele aandacht en… fouten mogen maken om te groeien.
Onlangs mocht ik bij Inholland een docent coachen die in zijn eentje de toetscommissie bestierde. Hij stond voor een flinke klus: alle toetsbrochures moesten vóór het nieuwe schooljaar gescreend en – waar nodig – aangepast worden. Zijn vraag: help me mijn toetsdeskundigheid vergroten én zorg dat ik dit straks zelf kan.
Waarom coaching en niet “gewoon een training”?
Natuurlijk hadden we een training kunnen geven, maar in dit geval was er méér nodig en bood 1-op-1-coaching meer waarde. Het verschil?
- Meer diepgang: we konden heel gericht werken aan zijn vragen.
- Duurzamer resultaat: door samen te oefenen en te reflecteren werd de kennis meteen toegepast in zijn eigen praktijk.
- Zelfredzaamheid: mijn doel als coach is altijd om mezelf overbodig te maken.
Met 1-op-1 coaching kun je niet alleen leren en kennis overdragen, maar deze kennis ook meteen uitvoeren en verfijnen.
Hoe pakten we dit aan?
Dit waren de stappen in het traject: Eigenlijk net als op het voetbalveld: voordoen, samen oefenen, zelf doen, en na afloop reflecteren. Concreet gingen we zo te werk:
1️⃣ Voorgesprek: We startte met de wensen en doelen scherpstellen: wat wil je leren, wat moet er gebeuren?
2️⃣ Samen oefenen: De docent had al goed voorwerk gedaan. De eerste toetsbrochure deden we samen, na een gezamenlijke kalibratie met de screeningslijst.
3️⃣ Zelfstandig proberen: Daarna ging de docent zelf aan de slag met een brochure. We bespraken samen: wat haal je eruit? hoe formuleer je feedback? Hoe zorg je dat de schrijver er echt mee verder kan? En wanneer kies je voor schriftelijke feedback en wanneer voor een gesprek?
4️⃣ Verdelen en verdiepen: De overige brochures werden verdeeld. Elke paar weken hadden we een online sessie waarin we feedback, dilemma’s en keuzes bespraken.
5️⃣ Reflectie & zelfstandigheid: Vervolgens kon de docent geheel zelfstandig aan de slag. Net als bij voetbaltrainingen: eerst voordoen, dan zelf doen en samen terugkijken. Totdat de speler (of in dit geval: de docent) het zélf kan.
Het resultaat
Na een aantal maanden waren alle toetsbrochures gescreend. Maar belangrijker: de docent had ook zélf de kennis en vaardigheden opgebouwd om dit zelfstandig te doen. Hij voelde zich zekerder, had meer toetsdeskundigheid opgebouwd en kon volledig zelfstandig verder.
👉 Precies zoals het bij coaching hoort: de coach is overbodig geworden.
De les: coaching werkt niet alleen op het voetbalveld. Ook in het onderwijs is coaching een krachtige manier om mensen te laten groeien. Het gaat niet om het “overdragen van kennis”, maar om het samen oefenen, reflecteren en steeds meer eigenaarschap bij de ander leggen.
En dat is misschien wel de grootste overeenkomst tussen sport en onderwijs: uiteindelijk moet de speler én de docent het zélf doen.
Wat kun jij hiervan meenemen?
Of je nu docent, assessor of examencommissielid bent:
- Maak leren praktisch: werk altijd met je eigen materiaal, niet met losse voorbeelden.
- Oefen in kleine stappen: begin samen, bouw daarna zelfstandigheid in.
- Reflecteer: vraag door, stel dilemma’s, kijk samen naar keuzes.
- Streef naar zelfstandigheid: coaching is pas geslaagd als je het zelf kunt.
Dit blog is geschreven door Gijs Noordergraaf, trainer/adviseur bij Bureau Lente.
