Trendsconferentie ‘Motivation in digital and online learning’

Bureau Lente’s Inge Rinkje de Jager is bezig met haar Master Onderwijswetenschappen aan de Open Universiteit. Voor het vak Trends woonde zij 18 juni jongstleden de conferentie Motivation in digital and online learning bij.
Een uitgebreide recensie publiceerde zij hierover op LinkedIn. Tekening: Gerrit de Jager

Kort samengevat: Inge, nog wat opgestoken?

“Zeker! Omdat ik zelf gefascineerd ben door serious gaming en het – in mijn ogen – enorme potentieel hiervan, had ik me goed voorbereid. Naast de inhoud was ik ook heel benieuwd of, en in hoeverre spelelementen ingezet zouden worden bij deze online conferentie.”

“Het formele doel van de conferentie was het bieden van verdieping rondom het begrip motivatie, binnen zowel online als digitale leeromgevingen. Naast online-onderwijs ontwikkelt de digitale onderwijstechnologie zich namelijk ook steeds verder en biedt het docenten mogelijkheden om nieuwe leeromgevingen en leercontexten te ontwikkelen. Deze conferentie richtte zich daarom ook expliciet op het aanreiken van mogelijkheden om motivatie in digitaal onderwijs te ondersteunen, bijvoorbeeld via serious games.”

“Naast intrinsieke motivatie waren ook het ontwikkelen van serious games en het belang van spel in leeromgevingen, belangrijke thema’s. Met name die combinatie: motivatie binnen een digitale (en speelse) leeromgeving, zal toch veel docenten in het huidige COVID-tijdperk aanspreken. Immers, wat is goed digitaal lesontwerp én hoe kun je studenten zo motiveren dat ze ook profiteren van de digitale mogelijkheden?”

Keynotes
Keynote-spreker Willem-Jan Renger is hoofd van de Innovatie Studio van de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht en grondlegger van Ludodidactiek, een ontwerpmethode om spel en leren met elkaar te verbinden.

“Volgens Renger is de ware kracht van een educatieve game dat het op natuurlijke wijze inspeelt op de intrinsieke motivatie van leerlingen, omdat het de leerling het gevoel geeft dat hij goed is in wat hij doet en hem tegelijkertijd korte termijndoelen voorhoudt die hem nog beter kunnen maken. Renger ziet het ontwerpen van motivatie binnen onlineonderwijs daarin niet als wezenlijk anders dan binnen fysiek onderwijs.”

“Een van de onderzoeken waarin gekeken is naar de resultaten op cognitieve vaardigheden, suggereert ook dat trainen met serious games effectiever is dan met de meer traditionele instructiemethoden, dat ze leiden tot goed gestructureerde voorkennis en dat deze winst op de langere termijn behouden wordt.”

De afsluitende keynote was van Prof. dr. Rob Martens, hoogleraar aan de faculteit Onderwijskunde aan de OU, sloot de dag af met het thema ‘Wat als we spelen om te leren?’ Volgens Martens is er een relatie tussen intrinsieke motivatie en spelen, en leren we door te spelen.

“Volgens Martens hebben mensen spel net zo hard nodig als dieren. Hij maakt zich daarbij wel zorgen over het feit dat we als Nederlands koploper zijn op het gebied van gebrek aan motivatie in het onderwijs.”

Valkuil
“De inzet van serious games lijkt mooi aan te sluiten op de omschrijving die Martens van spel geeft. Bijvoorbeeld, dat een spel spannend of meeslepend moet zijn, dat de speler autonomie ervaart, je het samen kan doen, je kan onderhandelen over de regels en er een sportieve tweestrijd kan zijn. Maar hij waarschuwt ook voor de valkuil van gamification, namelijk dat de belangrijkste voorwaarde van spel is, dat het niet verplicht moet zijn. Spel is allereerst en bovenal een vrije handeling. Bevolen spel is geen spel meer, zegt hij. En gamification heeft als onderdeel van lesmateriaal uiteraard wel een verplichtend karakter.”

“De bevlogenheid waarmee Martens spreekt, is aanstekelijk. Zijn inzichten zijn inspirerend en voelen aan als ‘logisch’. Tegelijkertijd is het onderwijs in Nederland vrij traditioneel en is het voor onderwijzenden vaak lastig om uit bepaalde denkpatronen te stappen. Dat merk ik zelf wanneer ik docententeams begeleid in het invoeren van programmatisch toetsen, wat ook een andere mindset vraagt.”

Intrinsieke motivatie
“De gemene deler in alle presentaties was het belang van intrinsieke motivatie, wat alle sprekers benadrukten. Daarmee was een duidelijke samenhang in de onderwerpen van de dag te zien. Alle sprekers gaven concrete voorbeelden hoe motivatie gestimuleerd kan worden, waarbij ze allen de begrippen autonomie, competentie en verbondenheid aanstippen.”

“Mijn ervaring van autonomie was tijdens deze conferentie vooral aanwezig doordat ik keuzevrijheid had en er bewust voor gekozen heb iets te willen leren die dag. De sprekers hebben hier zeker geen afbreuk aan gedaan, want hun informatie heeft mij weer meer verschillende denkrichtingen gegeven waarmee ik diepgaander kan leren, maar actief en expliciet stimuleren van autonomie heb ik bij geen van de sprekers ervaren.”

“Als het doel is te spreken over spel en games, had gekozen kunnen worden voor een structuur waarin deze elementen explicieter getoond worden. Met andere woorden, het congruente teach what you preach-principe miste ik soms in deze conferentie.”

“Mijn belangrijkste lesson learned is misschien daarom ook wel dat het (voor mij) belangrijk is dat ik theorie ook zelf kan toepassen. Op die manier haal ik veel meer voldoening uit een conferentie én heb ik het idee (al zal de tijd dat uitwijzen) dat de gedeelde informatie meer beklijft.”

Terug naar school!

U kent ze wel. Die prachtige beelden van die koeien die in het voorjaar voor het eerst weer de wei in mogen. Huppelend, springend, bokkend, rennend en kwispelend!

Ik weet geloof ik nu wat ze voelen! Want vanaf volgende week mag ik ook weer ‘de wei in’ en het kriebelt aan alle kanten.

Het afgelopen voorjaar en deze zomer gaven we vanuit Bureau Lente alleen maar online trainingen.

Het was – gegeven de omstandigheden – natuurlijk gewoon niet anders. En het went ook. Sterker nog: je wordt er steeds bedrevener in om via Zoom en Teams toch goede en effectieve maatwerktrainingen te geven. De kwaliteit van goede online trainingen benaderen die van de ‘real thing’.

Maar de ‘real thing’ blijft toch ‘the real thing’. De dynamiek van coöperatief leren komt nu eenmaal beter tot zijn recht als je elkaar echt in de ogen kan kijken.

Dus nu we binnenkort weer gewoon naar een school kunnen reizen om daar Coronaproof training te geven … maakt ons trainershart een sprongetje.

Wat zeg ik? Een huppeltje, een bokje, een stuitertje!

Heerlijk!
En ik ben benieuwd hoe een Coronaproof lokaal eruit ziet.
Ik kan niet wachten om weer in de auto te stappen.  
En als ik eruit stap… let op ’t huppeltje…

Trainen met de hakken in het zand

Het overkomt elke trainer. En vaker dan eens.
Je bent begonnen met je training en je voelt het meteen: een aantal deelnemers wil niet.

Vervelend voor de trainer maar zeker ook voor de deelnemers die er wel zin in hebben.

Het kan natuurlijk zijn dat je de signalen niet op tijd hebt herkend of het bewust hebt genegeerd. Maar als je niet op tijd reageert, heb je grote kans dat het zich als een olievlek uitbreidt.

Als je het wel herkent moet je de moed hebben het probleem op tafel te leggen. Het te benoemen: wat is er eigenlijk aan de hand?
Willen de deelnemers niet omdat het verplichte kost is, omdat ze het misschien al (denken te) kennen, of omdat ze iets heel anders verwacht hadden…?

Betreft de weerstand de inhoud? De vorm? De trainer? Of zijn er oorzaken die verder in de organisatie liggen?

Het is fijn om dit voorafgaand aan je training te weten. Sterker nog: het is eigenlijk essentieel.
Wat is de behoefte van de deelnemers, wat weten of kunnen ze al? Wat is hun motivatie? Intrinsiek of extrinsiek?

Trainingen op maat zijn zoveel effectiever.
En maatwerk leveren door een goede intake is het halve werk. De andere helft bestaat uit een trainer met lef.

First Dates gaat nu online!

Dating is hot!
Dat merkten we wel toen we op 5 maart tijdens het NVE-congres onze tweede First Dates workshop organiseerden. Twintig enthousiaste ‘daters’ uit alle geledingen, van mbo, hbo en universiteit tot en met particuliere opleidingen, examenleveranciers en uitzendbureaus, gingen met elkaar in gesprek over actuele thema’s uit het examen-werkveld.

Omdat we zowel in het mbo als in het hoger onderwijs met examencommissies spreken en deze ook trainen hadden we ontdekt dat er voor commissieleden veel te leren zou zijn van andere examencommissies in andere onderwijsvormen. Afgelopen jaar werd dit bevestigd en dit jaar hebben we daar op kunnen doorborduren.

 We hadden de opzet iets efficiënter gemaakt, zodat de informatie-uitwisseling nóg sneller ging.
In drie rondes werd ingegaan op een specifiek aspect van kwaliteitsborging. Bureau Lente had daarvoor de casuïstiek bij het aspect ontwikkeld, waarover ze met elkaar in gesprek gingen. Ook konden deelnemers zelf desgewenst onderwerpen inbrengen.

Opnieuw een erg leuke en leerzame dag. Onze workshop was nog beter bezocht dan vorig jaar en er is flink gedatet! We hebben gezien wat voor zinvolle gesprekken over kwaliteitsborging vanuit de examencommissies van verschillende schooltypes er kunnen worden gevoerd.

Hoewel echt daten, online of in real life, niet door iedereen even enthousiast wordt beleefd, blijkt onze nieuwe werkvorm juist heel goed te werken. En daar zijn we best trots op.

Nu ook online!
En als offline speeddaten met examencommissies al zo goed werkt, hoe zou dat dan online gaan? Die vraag gaan we nu ook beantwoorden. Met dank aan het Coronavirus. Speeddaten aan tafel kan immers even niet meer.

Binnenkort organiseert Bureau Lente opnieuw een sessie waar verschillende examencommissies uit het hele land kunnen aanschuiven. Online natuurlijk. In een modern, interactief jasje. Een sessie waarin de examencommissies elkaar kunnen helpen. Waarbij we de gezamenlijke kennis en ideeën maximaal benutten om antwoorden te vinden op de vragen die de deelnemers voorafgaand aan de meeting insturen.

Een interactief webinar van een uur, waarin u, gegarandeerd, een paar zeer bruikbare nieuwe inzichten en ideeën krijgt. In goed gezelschap, met een minimale tijdsinvestering en een maximale opbrengst. Gehost en gefaciliteerd door Bureau Lente. Neem contact met ons op als u hier meer informatie over wilt!

Speeddaten tijdens Hét Examencongres 2020, vanaf seconde 19 … 

Scholen dicht? Gaan we online verder!

Het is helder. Het Coronavirus heeft een ongelofelijke impact en gooit ongeveer alles wat we doen overhoop. Dat geldt voor de hele maatschappij. Ofschoon de slachtoffers vooralsnog vooral ouderen zijn, zijn inmiddels toch ook alle scholen gesloten.

Die zag niet iedereen aankomen. En dan ook nog zo vlak voor de examinering…

In het Pre-Corona tijdperk stapten we regelmatig voor dag en dauw in de auto en reden vervolgens door het hele land om een training te geven. Van Vlissingen tot Den Helder. Intensieve trainingen en altijd maatwerk. Waarbij we echt met een groep aan het werk gaan: gericht op zinvolle opbrengsten voor de deelnemers.

Maar… dat kan dus niet meer. Scholen dicht en thuiswerken nu.
Wat betekent dat voor onze trainingen en certificeringstrajecten?
Voor onze:

  • assessorentraining (zowel productbeoordeling, observatie als cgi),
  • kalibreersessies,
  • examencommissie als groep,
  • vaststel-(advies)commissie,
  • toetscommissies,
  • BKE training,
  • SKE trainingen

Die blijven we gewoon geven!

Wat we niet meer doen is het in de auto stappen om bij iedereen live te trainen op locatie.

We komen echter nog wel aan ieders bureau. Online, rechtstreeks op je scherm.

We vinden het daarbij nog steeds superbelangrijk dat de deelnemers dezelfde leerervaring hebben als in een fysieke training. Of beter!
We gaan daarom zodanig aan het werk dat de groep samenwerkt in zowel grotere als kleiner groepen. Altijd ook met eigen producten, eigen inhoud en eigen uitdagingen. Voorwaarde is wel dat iedereen op hetzelfde moment in de training zit. Het is dus live en zeer interactief!

En iedereen neemt zijn eigen lunchpakketje mee.
Minder leuk? Echt niet!

Probeer het uit en bel of mail ons om uit te vinden wat we voor jullie op korte termijn kunnen realiseren! Drinken we samen meteen een virtuele kop koffie!
20 maart 2020: een nieuwe lente, een nieuw geluid!

Geslaagd!

Als je je, zoals ik, elke dag zakelijk bezighoudt met examinering en toetsing, dan ontwikkel je een professionele afstand tot het onderwerp. Je objectiveert en denkt vooral in termen van processen, structuren, handboeken, criteria, controles en verantwoording. Op zich prima, maar hierdoor zou je wel eens kunnen vergeten hoe verschrikkelijk belangrijk zo’n examen is voor de direct betrokkenen: de leerlingen. Rationeel weten we dat wel, maar emotioneel?

De afgelopen weken had ik het ‘genoegen’ om het examentraject weer eens van de andere kant mee te maken. Niet bij een cursus voor mezelf, maar als moeder van een Vwo-leerling. En dat is nog veel erger dan wanneer je het zelf ondergaat. Je kunt er namelijk helemaal niets aan doen en kunt alleen maar vaststellen dat de emoties alle kanten op stuiteren en dat het ‘E-woord’ het gezin gedurende minimaal anderhalve maand domineert. En, zoals het een goed thriller betaamt, spannend tot het eind.

Een week geleden zaten we dan ook in grote spanning; zou ze geslaagd zijn? Moet ze een herkansing?

En om 16.41 uur kwam dan eindelijk het verlossende woord en kon de vlag uit. Mijn jongste dochter bleek geslaagd! En, erg belangrijk voor haar, met geen enkele onvoldoende op haar cijferlijst. En toch al die stress dus …

Ik kon weer eens aan den lijve ervaren hoeveel er dus afhangt van zo’n examen. Het verschil tussen een jaar overdoen of – in haar geval – de vrijheid om nu een tussenjaar te doen, met veel ontdekken, ervaren en leren, in de vorm van werken en backpacken.

Met zoveel leerlingen voor wie er zoveel op het spel staat, kun je het belang van een goede examenorganisatie nauwelijks overschatten.  Al door het jaar heen moeten alle tentamens goed georganiseerd en gedocumenteerd zijn, procedures moeten helder zijn voor zowel leerlingen, ouders als docenten. Criteria moeten helder zijn, evenals timing. En ook eventuele bezwaarprocedures. Het lijkt gelukkig op veel scholen bijna ‘vanzelf’ te gaan, maar er wordt achter de schermen vaak heel professioneel aan gewerkt. Pas als het misgaat, zoals dit jaar bij het Calvijn College, blijkt dat het allemaal niet helemaal vanzelfsprekend is.

Ik weet weer even heel goed waar ik het allemaal voor doe.

Leerzaam dus. Maar blij dat we er vanaf zijn. Dit wil je niet al te vaak doen … 😉