BKE-Direct bij hogeschool KPZ: de waarde van samenwerkend leren

Ons BKE-Direct traject heeft sterke overeenkomsten met netwerkleren/samenwerkend leren. We moedigen in dit traject docenten aan om leerteams te organiseren en in deze teams kunnen docenten elkaars sociaal kapitaal leren kennen, laagdrempelig met elkaar samenwerken en van elkaar leren. Zulke leerteams zijn een krachtig middel voor het bevorderen van leren, innovatie en transitie (De Jong & Vermeulen, 2022).

In de leerteams werken de docenten aan hun eigen toetsen en worden al gedurende deze werkzaamheden beoordeeld en gecertificeerd. Zo worden de docenten aantoonbaar BKE-toetsbekwaam op de BKE-kwaliteitseisen terwijl ze tegelijkertijd een toets ontwikkelen die inzetbaar is in hun eigen professionele praktijk.

Na een gezamenlijke start werken de deelnemers gedurende vier dagen aan een eigen toets in hun leerteams. Een leerteam bestaat uit door de docenten zelf geformeerde groepjes collega’s die met elkaar kunnen overleggen en sparren over de toetsen. Er wordt dus niet individueel, maar sámen gewerkt aan toetskwaliteit, hetgeen de (toets)professionaliteit binnen een organisatie verhoogt (Vaessen, 2014).

Om de opgedane kennis en vaardigheid uit de training nog steviger te verduurzamen, wordt BKE-Direct afgesloten met een kennisdeling waarin de docenten thema’s rondom de toetscyclus en hun eigen toets met elkaar en met andere belanghebbenden delen.

BKE-Direct bij hogeschool KPZ

Bij hogeschool KPZ, hebben docenten onlangs succesvol de BKE-Direct training doorlopen. Om de waarde van dit BKE-traject in kaart te brengen, spraken wij met Wendy Goosen, docent bij de pabo. Wij namen met haar een waardecreatieinterview af. Met deze interviewvorm is het mogelijk in kaart te brengen wat de waarde van samenwerkend/netwerkleren voor een organisatie is (Vrieling-Tuenter et al., 2022).

Daarnaast hebben we haar gevraagd wat de waarde is om tijdens de training zowel begeleid als beoordeeld te worden. “Ik werk bijna drie jaar bij KPZ. Het eerste jaar heb ik de BKE bij een andere organisatie gevolgd, maar toen is het – onder meer door corona – niet gelukt de BKE af te ronden. Omdat de toen gekozen vorm voor meerdere collega’s niet goed werkte, is KPZ  op zoek gegaan naar een andere manier om het BKE-traject af te leggen. Bureau Lente’s BKE-Direct kwam toen al snel in beeld.”

De waarde van beoordelen tijdens het proces
“Bij de eerdere BKE-training merkte ik dat er veel meer sprake was van het zenden van een standaardverhaal, waarna we buiten de cursus om individueel aan de slag moesten. Dat kan nuttig zijn, maar het was voor mij te veel herhaling. In dit BKE-Direct traject ga je direct, op de eerste bijeenkomst aan de slag met je eigen toets.”

“Het was heel prettig om tegelijkertijd beoordeeld en begeleid te worden. Hierdoor sloot je gedurende de cursus verschillende onderdelen van de toetscyclus af en kon je door naar een volgend aspect. Wij zitten natuurlijk met de pabo ook in het onderwijs en ik denk dat deze manier prima doorvertaald kan worden naar onze studenten en hoe zij dit weer zouden kunnen doen met hun leerlingen. Het was heel prettig en overzichtelijk en zo sloot je dus steeds een fase van de toetscyclus af.”

De waarde van samenwerking met andere collega’s in een netwerk
“In de groep werk je samen met de andere collega’s. We hadden wel allemaal verschillende vakken, maar dat is ook de kracht van dit traject. Je krijgt zo een veel bredere kijk op de zaken die spelen. Voor de lunchpauze kregen we informatie in afwisseling met allemaal opdrachten die we tussentijds maakten. Na de lunchpauze kregen we werktijd waarbij we gewoon echt zelf aan het werk gingen. Dan is er dus ook geen werk buiten de cursus om. Tegelijkertijd kregen we direct feedback, zodat we bij elke hobbel snel verder konden.”

De waarde van deze trainingsvorm
“Wat me erg goed beviel is dat het zo praktisch is en dat je de toets die je nodig hebt daarna ook gelijk kunt gebruiken. Vaak is dit een taak die al langer op je agenda stond, maar waar je in de hectiek van de alledaagse bezigheden te weinig tijd voor hebt. En nu moet je wel. Je hebt daarmee de tijd om na te denken over bepaalde zaken die ook gelijk houtsnijden, omdat je ze aangereikt krijgt in de cursus. Je kan door deze manier van werken je vak goed neerzetten in die toetsing.”

Gemeenschappelijke waarde
“BKE-Direct sluit goed aan op onze eigen visie op het onderwijs. In de praktijk merk je dat je vaak te snel wilt gaan en vergeet om steeds even goed te kijken waar we de studenten uiteindelijk willen hebben. Dat hebben we in BKE-direct wel gedaan. We weten nu collectief weer de juiste stappen te zetten en kunnen elkaar daar nu ook scherp in houden. Die verdiepingsslag is ook echt gemaakt.  Ik hoor constant om me heen dat collega’s zeggen ‘ik heb na het volgen van de BKE nog dit en dit aangepast’. Het leeft heel erg op die manier.”

“Een van de uitkomsten van de training is ook dat ik me weer bewust ben van de basisvraag: wat willen we nu echt? Ik hoor mezelf dat nu ook steeds tegen studenten zeggen: ‘je geeft les aan leerlingen, maar stel je jezelf ook de vraag waarom doe ik dit, wat wil je dat ze kunnen als ze zo het lokaal uitlopen’, Ik ben daar veel scherper op geworden.”

De waarde van kennisdeling
“Vooral het samenwerkende element is een grote kracht van BKE-Direct, want daardoor zet je volgens mij iedereen ‘aan’. Daarom vond ik ook de kennisdeling heel sterk. Eerst voelde dat voor ons wat ongemakkelijk, omdat we ook andere mensen moesten uitnodigen. Maar het doet zoveel, want je laat eigenlijk in een notendop zien wat je allemaal hebt geleerd en hoe je dit kan toepassen. Het gaat dan ook verder leven in de school, als een olievlek die uitbreidt. Ik ben ook bij de andere BKE-groep voor de kennisdeling uitgenodigd, en dat maakt dat je van elkaar weet waar je mee bezig bent en dat je allemaal steeds meer met de neus dezelfde kant op gaat. Dat is veel belangrijker dan dat je een individueel verslag maakt, en geen idee hebt wat de anderen hebben gedaan.”

Bronnen

  • De Jong, F., F & Vermeulen M. (2022). Leren in psychologisch perspectief TvOO (1), 71-78
  • Vaessen, M., Van Den Beemt, A., & De Laat, M. (2014). Networked professional learning: relating the   formal and the informal. Frontline Learning Research2(2), 56–71.  https://doi.org/10.14786/flr.v2i2.92
  • Vrieling-Teunter, E., Vreugd, L. de, Nijland, F., Bakx, A. & Vermeulen, M. (artikel nog niet ter perse). Facilitating professional development in Teacher Learning Groups: Development and validation of the ‘Value Creation Questionnaire’. Open Universiteit.

Succesvolle leertrack Congres Toetsen & Examineren MBO

Het was weer een succes, het congres Toetsen & Examineren in het MBO (13 en 14 december in de Jaarbeurs, Utrecht).

Dit jaar verzorgden Jeanne Hup en Gijs Noordergraaf op 13 december een (geheel volgeboekte) Leertrack over Verantwoord Diplomeren. De formule werkte goed. De deelnemers waren betrokken en actief. Het is duidelijk dat het onderwerp leeft in het mbo.

We kijken nu al uit naar de editie van 2023!
Voor een korte sfeerimpressie:

Onderwijsteams mbo nemen voortouw bij anders verantwoorden diplomabesluit

Actieve rol Bureau Lente in advisering en begeleiding implementatie

Bij veel docenten in het mbo leefde al langer de wens om bewijzen of informatie uit het onderwijs te laten meewegen, meer gespreid te kunnen examineren én eerder of elders verworven leeruitkomsten te laten meetellen.

Met de komst van het Onderzoekskader mbo 2021 is voor onderwijsteams nu de deur geopend naar een andere manier van het verantwoorden van het diplomabesluit.

Initieel werd het onderwerp vooral op de agenda gezet door examencommissies maar in toenemende mate zijn het nu ook onderwijsteams die zelf het initiatief pakken.

Vanuit haar jarenlange ervaring met examinering in het mbo is Bureau Lente nu actief betrokken bij het inspireren, adviseren en begeleiden van examencommissies én onderwijsteams, om te komen tot een andere manier van het verantwoorden van het diplomabesluit.

Curio, SintLucas en Albeda College
Bij Curio heeft Bureau Lente onlangs een inspiratiesessie verzorgd bij de sector Economie en Ondernemen. Dit gebeurde op een interne studiedag over ‘het onderwijs van de toekomst’. Bureau Lente was door Karin Kort, onderwijsmanager Zakelijke Dienstverlening van de sector, uitgenodigd om opleidingsteams in drie kwartier mee te nemen in alle nieuwe mogelijkheden voor verantwoording van het diplomabesluit en de consequenties hiervan voor docenten, studenten en examencommissie. In het Onderzoekskader mbo 2021 staat: ‘de opbouw en inrichting van de afsluiting voldoen aan de eigen vastgestelde kwaliteitseisen voor betrouwbare diplomering en certificering’ en ook: ‘Dit sluit aan op de visie op het onderwijs van het team.’
Teams kunnen dus de lead nemen en op eigen initiatief aan de slag gaan met dit traject. De kwaliteit van de afsluiting moet daarbij uiteindelijk wel altijd geborgd worden door de examencommissies. Immers, de onderwijsteams ‘zorgen’ en de examencommissies ‘borgen’. Dus na de inspiratiesessie moeten de onderwijsteams en de examencommissie gelijk optrekken.

Landelijk is er inmiddels een pilot opgestart, vanuit het Kennispunt Onderwijs en Examinering MBO, waarbinnen veertien onderwijsteams experimenteren met flexibeler examineren en het meenemen van elders verworven leercompetenties. Eén daarvan is SintLucas en ook hier is Bureau Lente betrokken bij het traject door docenten te trainen in de constructie en vaststelling van examens. Een van de examens in dat traject was een examen waarbij er van formatieve bewijslast gebruik wordt gemaakt om aan te tonen dat de student een kerntaak beheerst. Bureau Lente heeft hierin meegekeken naar de kwaliteit (validiteit, betrouwbaarheid, bruikbaarheid, transparantie) van het instrument.

Naast het SintLucas en Curio is ook het Albeda College in Rotterdam een van de mbo’s waar Bureau Lente adviseert en begeleidt op het gebied van anders verantwoorden. Albeda is met 120 opleidingen, een van de belangrijkste opleidingsinstituten in de regio Rotterdam.

Jeanne Hup, vanuit Bureau Lente betrokken bij Albeda: “In een aantal bijeenkomsten hebben we nu intensief geoefend met het verantwoorden van de nieuwe trajecten. Daarbij gebruiken we onder meer rollenspellen, waarbij we gesprekken oefenen tussen de Inspectie en vertegenwoordigers van het onderwijsteam. Oefenen dus met het anders verantwoorden van het diplomabesluit vanuit de eigen situatie. In dit geval gebruikmakend van programmatisch toetsen.”

Anders verantwoorden betekent overigens niet per definitie minder werk. De momenten waarop het werk wordt verzet, verschuiven echter. Omdat de verantwoording minder aan één moment wordt opgehangen, is het minder stressvol en beter in staat de daadwerkelijk gevraagde competenties ook goed te meten. Dit resulteert in meer maatwerk voor de student, meer flexibiliteit en uiteindelijk een inhoudelijk sterke verantwoording van het diplomabesluit. Sleutelrol daarbij blijft nog steeds voor de examencommissie die met de nieuwe processen en exameninstrumenten akkoord moet gaan.

Met de komst van het Onderzoekskader mbo 2021 zit er meer ruimte in de regels om aan te tonen dat een student voldoet aan de eisen. Hiermee kan de band tussen onderwijs en examinering verder worden versterkt door:

  • Informatie en/of bewijzen uit het onderwijs mee te laten wegen bij de diplomabeslissing;
  • Diplomabeslissingen te baseren op examenmix waarbij kennis en vaardigheden verspreid over de opleiding wordt geëxamineerd;
  • Diplomabeslissing mede te baseren op validatie van eerder of elders verworven kennis en vaardigheden (leeruitkomsten);

Bureau Lente verzorgt Inspiratietrajecten, begeleiding en uitvoering en neemt teams mee naar de ontwikkeling van het exameninstrument. Hierbij is het essentieel dat na de inspiratiesessie, de onderwijsteams en de examencommissie gelijk optrekken.

Meer weten over het anders verantwoorden van het diplomabesluit?

Neem contact op met Jeanne Hup of Monique Bulle!

Bureau Lente opnieuw CRKBO geregistreerd

En dan opeens besta je vier jaar en dan denk je: ‘daar was toch iets mee?’

Inderdaad! Vier jaar geleden behaalden we als kersvers gestart bedrijf onze eerste CRKBO-registratie, waardoor we onze trainingen vrij van BTW konden aanbieden.
Fijn voor onze klanten!

Hoe zat het ook alweer?

Het Centraal Register Kort Beroepsonderwijs (CRKBO) bestaat uit een Register Instellingen en een Register Docenten. In het Register Instellingen staan onderwijsinstellingen ingeschreven die voldoen aan de Kwaliteitscode voor Opleidingsinstellingen voor Kort Beroepsonderwijs. Opname in dit register is gekoppeld aan een kwalitatieve audit van de instelling (de erkenningsregeling).

Na vier jaar verloopt deze registratie echter en moet je als instelling opnieuw een audit doorlopen om opnieuw vier jaar als CRKBO erkende instelling aan de slag te mogen.

Uitgangspunten bij de audit zijn: zorgvuldigheid, rechtszekerheid, redelijkheid, betrouwbaarheid en kenbaarheid. Belangrijk is ook dat kritische procedures zoals het klachtenreglement en de algemene voorwaarden goed in orde zijn.

Bureau Lente heeft op 22 november deze audit opnieuw glansrijk doorlopen zodat we u ook de komende vier jaar onze trainingen weer vrijgesteld van btw kunnen aanbieden!

Bureau Lente organiseert Leertrack op congres Toetsen & Examineren MBO

Net als vorig jaar zijn we vanuit Bureau Lente weer actief op het congres Toetsen & Examineren in het MBO (13 en 14 december in de Jaarbeurs, Utrecht).

Op beide dagen worden er op dit evenement specifieke leertracks georganiseerd. Een leertrack bestaat uit een ronde van 60 minuten en een ronde van 90 minuten. In een groep van maximaal 30 mensen diepen de deelnemers dan een thema uit en gaan ze aan de slag met de vertaling ervan naar hun eigen onderwijspraktijk.

Dit jaar verzorgen Jeanne Hup en Gijs Noordergraaf van Bureau Lente op 13 december een – inmiddels al volgeboekte – Leertrack over Verantwoord Diplomeren.

Het is immers een fantastisch moment als je je studenten een diploma kunt uitreiken. Maar daar is niet alleen veel aan vooraf gegaan voor studenten en het onderwijs, maar ook voor de examencommissie!

Voor examencommissies ligt er een duidelijk taak als het gaat om het borgen van de examinering en de diplomering. Tijdens deze leertrack gaan de deelnemers vooral aan de slag met het herijken of invullen van deze taken als examencommissie. Zodat je met je examencommissie goed het diplomabesluit kunt verantwoorden, onafhankelijk van de manier van afsluiting die opleidingen hebben gekozen. 

Tijdens de eerste sessie van deze leertrack krijgen deelnemers inzicht in de borgingstaken en delen ze kennis en ervaring met elkaar. 

In de tweede sessie bouwen we voort op de eerste sessie en gaan we dieper in op het verantwoorden van de diplomering aan de hand van (eigen ingebrachte) dilemma’s en casussen.

We hebben er zin in! Graag zien we jullie op 13 december in Utrecht!